حاصل آنكه انگليسها از اول مايل بودند كه ايران مشروطه و مستقل شود لهذا كمال مساعدت را كردند اما خود ايرانيها چون از اول نميدانستند و نمى خواستند ، نتوانستند اين‌بار بزرگ را به منزل برسانند و به همين دليل در تمام موارد كج رفته و خشت كج گذاشتند ، تا بالاخره بنتيجه كج‌كارى خودشان رسيدند و سوء عاقبت غلطكاريهاى خود را به چشم نااميدى ديدند . اين بود خلاصه جهت واقعيه انحطاط مجلس ملى ايران و بر اين اصل فروعى مترتب است كه ما به مهم‌ترين آنها اشاره خواهيم كرد راه غلط بودن آنها را نشان داده سپس بذكر ظواهر تاريخى ميپردازيم . انتخاب وكيل اولين اقدامى كه در تأسيس پارلمان در همه‌جا لازم است انتخاب وكلا است و انتخاب وكلاى يك ملت البته بايد در تحت قواعد صحيحه باشد كه مناسبت با طبايع ملت و عادات مملكت داشته باشند و طورى بايد انتخاب صورت بگيرد كه اسباب اتحاد كلمه تمام نفوس باشد نه آنكه اسباب تفرق ميان مردم كنند و سياسيون اروپا زياده از يك قرن است در اين باب امتحانات نموده و چندين مرتبه اصول و قواعد انتخابات را تغيير و تبديل داده‌اند تا آنكه امروز بهترين اصولرا اتخاذ نموده‌اند ولى نظام‌نامه انتخابات در ايران به وضع غريبى نوشته شد كه شباهت به هيچ‌يك از نظام‌نامه‌هاى دول مشروطه نداشت مثلا امروز در تمام دنيا رسم اين است كه انتخاب را از روى تعداد نفوس ميكنند و هر صد هزار نفر يا شصت هزار نفر يا كمتر يا بيشتر حق انتخاب يك نفر وكيل دارند و حكمت عمده اين ترتيب اين است كه وكلا تمام از طرف تمام ملت انتخاب مى شوند و هيچ‌كدام خود را مخصوص بطبقه مخصوصى نميشناسند يا منسوب به شهر و